دعای روز هفتم
«اللَّهُمَّ أَعِنِّی فِیهِ عَلَی صِیَامِهِ وَ قِیَامِهِ وَ جَنِّبْنِی فِیهِ مِنْ هَفَوَاتِهِ وَ آثَامِهِ وَ ارْزُقْنِی فِیهِ ذِکْرَکَ بِدَوَامِهِ بِتَوْفِیقِکَ یَا هَادِیَ الْمُضِلِّین.»
ترجمه: خدایا! مرا در این ماه بر روزهداری و شبزندهداری یاری فرما، و از لغزشها و گناهانش دور بدار، و ذکر خود را به طور مداوم روزیام کن، به توفیق خودت، ای راهنمای گمراهان.
یاری خواستن برای عبادت
آیتالله مجتهدی تهرانی (ره) در شرح فراز ابتدایی این دعا میفرمایند: اگر خداوند یاریات کند، نه گرسنگی را احساس میکنی و نه خستگی عبادت را. آنگاه است که خواندن دعاهای پرفیضی همچون ابوحمزه ثمالی و افتتاح، با تمام وجود همراه میشود و رنجی در کام نیست.
ایشان در ادامه به روایتی زیبا اشاره میکنند: مرحوم میرزامحمدتقی اشراقی از پدرشان نقل میکردند که سحرگاه ماه رمضان در حرم امیرالمؤمنین(ع)، هفتاد نفر را دیدم که در قنوت نماز وتر، دعای ابوحمزه ثمالی را از حفظ زمزمه میکردند و اشک میریختند. آری، آنها اهل معرفت بودند و ما نیز باید بیندیشیم که چرا نماز و دعا را با کسالت و بیحالی به جای میآوریم.
دوری از لغزشها
«وَ جَنِّبْنِی فِیهِ مِنْ هَفَوَاتِهِ وَ آثَامِهِ»؛ خدایا مرا از لغزشها و گناهان این ماه دور بدار. استاد اخلاق تأکید میکنند که روزه تنها به نخوردن و نیاشامیدن نیست، بلکه باید اعضا و جوارح ما نیز روزهدار باشند. چنانکه در حدیثی از امام صادق(ع) آمده است: «هنگامی که روزه میگیری، باید گوش و چشم و مو و پوست تو نیز روزهدار باشند.» یعنی گوش از شنیدن غیبت، چشم از نگاه به نامحرم، و زبان از گفتن دروغ باید پرهیز کند.
ذکر دائم؛ ذکر قلب و زبان
«وَ ارْزُقْنِی فِیهِ ذِکْرَکَ بِدَوَامِهِ»؛ خدایا ذکر همیشگی خود را روزیام کن. آیتالله مجتهدی با نگاهی عمیق هشدار میدهند که ذکر تنها به زبان نیست؛ اگر دل به یاد خدا باشد، زبان نیز ذکر میگوید، اما اگر زبان ذکر بگوید و دل غافل باشد، چنین ذکری نه تنها ارزش ندارد، که مصیبت و بدبختی است.
در اینجا به نکته شگفتانگیزی اشاره میکنند: همه موجودات عالم ذکر خدا میگویند، چنانکه قرآن میفرماید: «هیچ چیزی نیست جز آنکه تسبیح حمد او میگوید، ولی شما تسبیح آنها را نمیفهمید.» حتی در روایت آمده که اگر پرندهای از یاد خدا غافل شود، به دام صیاد میافتد. پس چه نیکوست که از خروس بیاموزیم که از دل شب تا سحر ذکر خدا میگوید و ما را برای نماز بیدار میکند؛ از این رو پیامبر(ص) از دشنام دادن به خروس نهی فرمودند.
مولوی چه زیبا سروده است:
گر تو را از غیب چشمی باز شد
با تو ذرات جهان همراز شد
نطق خاک و نطق آب و نطق گل
هست محسوس حواس اهل دل
توفیق الهی
«بِتَوْفِیقِکَ یَا هَادِیَ الْمُضِلِّین»؛ به توفیق خودت، ای راهنمای گمراهان. آیتالله مجتهدی خاطرنشان میکنند که انجام همه این اعمال، توفیق الهی میخواهد. توفیق، رفیقی است که به هر کس ندهند؛ چنانکه شاعر گفته است:
توفیق رفیقیست که به هر کس ندهندش
هرگز پر طاووس به کرکس ندهندش
پس باید از خداوند توفیق خواست و سحرهای ماه رمضان را قدر دانست. حتی آنان که به دلیل بیماری روزه نمیگیرند، از دعاهای سحر غافل نشوند. ماه رمضان، فرصت طلایی برای پیمودن مسیر بندگی است.
