«کد ۷۰۰» به تعبیر جناب بیهقی، لختی قلم (دوربین) را بر روزگار جنگ گریانده، دُرٌ می پاشد و شکر می شکند، تا علیه فراموشی شورش کند. دیر که شده ولی تا بقیه ماهی ها نمرده اند باید آنها را از آب بگیریم. تا وقتی یادمان هست که چه بر سرمان گذشت؛ دشمن جرئت ندارد دوباره جنگی را تحمیل کند.
تمام شد. تیتراژ آمد و نوای دختری که لالایی می خواند. آنها که به تماشا آمده بودند، اما ساکت نشسته و سردرگم. اغلب نمی دانستند چه کار کنند؟ بنشینند؟ بروند؟ تشویق کنند؟ بایستند؟ و شاید برخی هنوز نمی دانستند اصلا فیلم تمام شده یا نه؟
پسری می خواهد برای آخرین بار چهره پدر را ببیند. اما مگر صورتی در کفن هست؟ مادر می خواهد او را توجیه کند تا از این خواسته اش دست بردارد. با همه وجود تلاش می کند اما پسر…؟! مگر می شود مثلاً چنین تصویری را دید و بعد از پایان فیلم، راست شد و رفت؟
شاید برای برخی دقایقی که تماشاچیان بعداز فیلم به تشویق می ایستند، مهم باشد و مایه افتخار و مباهات. اما نشستن و سکوت کردن چیز دیگری است. تصویری برای نمایش دادن ندارد اما معلوم می شود که فیلم در جان نشسته نه بر چشم.
واکنش من بعداز پایان مستند تحسین برانگیز «کد ۷۰۰» اما نه تشویق پر شور بود و نه سکوت تامل برانگیز. من فقط عصبانی بودم. از آن جنگ ۱۲ روزه، چند فیلم میدانی و نزدیک مثل «کد ۷۰۰» هست؟ چقدر چنین تصاویر تکان دهنده ای برای نسل های آتی داریم؟ آن ۱۰۶۴ شهید (و شاید بیشتر)، نباید هر کدام مثل «امیرحسین» چنین مستندی داشته باشند؟
آن روزها که تهران پر از خالی شده بود، مستندسازهای دیگر کجا بودند؟ نخواستند چیزی بسازند یا می خواستند و کسی مانع بود؟ آب که از آسیاب جنگ افتاد، دیگر چه فایده؟ نهادهای متولی، آدم های مسئول، رسانه های صاحب ردیف بودجه، سازمان های عریض و طویل فرهنگی و اعوان و انصار و مابقی، کجا بودند؟ اصلا چرا راه دوری برویم؟ چرا دیگران؟ خود من کجا بودم؟
«کد ۷۰۰» به تعبیر جناب بیهقی، لختی قلم (دوربین) را بر روزگار جنگ گریانده، دُرٌ می پاشد و شکر می شکند، تا علیه فراموشی شورش کند. دیر که شده ولی تا بقیه ماهی ها نمرده اند باید آنها را از آب بگیریم. تا وقتی یادمان هست که چه بر سر مان گذشت؛ دشمن جرئت ندارد دوباره جنگی را تحمیل کند. کد ۷۰۰ این بود، ۶۹۹ چه؟
روزنامهنگار و استاد دانشگاه
