در دنیای پرزرق و برق و فریبنده افتخارات بینالمللی، آنجا که بسیاری، هنر را پلکانی برای عزیمت به افقهای دوردست میدانند، ایستادگی بر یک «اصل»، خود هنری والاست. استاد علی نصیریان، این چهره تکرارناشدنی تئاتر و سینمای ایران، با موضعی شفاف و قاطع، بار دیگر به همگان یادآوری کرد که برخی ارزشها، از هر نمایشنامه و فیلمی ماندگارترند.
وی با اشاره به پیششرط همکاری با مراکز هنری غرب هرگونه فعالیت در آمریکا را «موهن و سرشکستگی» خواند. این تنها یک جمله نیست؛ بیانیهای است که از ژرفای یک عمر زیست هنریِ پیوندخورده با این خاک برمیخیزد. نصیریان در طول دههها حضورش، همواره هنر را نه چون کالایی برای معامله، که چون آیینهای برای نمایش روح یک ملت فهمیده است. امروز نیز با این سخن، به صراحت اعلام میکند که هنرمند واقعی، اسیر «قفس طلایی» شهرت جهانی نمیشود.
این انتخاب، درس بزرگی برای نسل جوان است. در عصری که مرزها درنوردیده میشوند و هویتها در معرض تهدید هستند، استاد نشان میدهد که «تعهد» بزرگترین سرمایه هنرمند است. پیشرفت هنری در گرو وطنفراموشی نیست؛ بلکه ریشه در همین خاک دارد. اعتباری که از صداقت و پایبندی به ارزشهای ملی سرچشمه گیرد، ماندگار و شکوهمند است، برخلاف اقبال زودگذری که با دلبرکندن از ریشهها به دست میآید.
موضع استاد نصیریان، فراتر از یک تصمیم شخصی، یک «الگوی رفتاری» است. او بهوضوح مرز بین «تعامل فرهنگی» سازنده و «وابستگی هنری» ذلّتبار را ترسیم کرده است. هنرمند متعهد، پاسدار حریمی است که به بهای قرارگرفتن در کانونهای جهانی، آن را خدشهدار نمیسازد. این رویکرد، درسی است در «مقاومت فرهنگی»؛ نشان میدهد که میهنپرستی میتواند به سرمایهای اجتماعی بدل شود که هم اعتبار فردی هنرمند را افزایش دهد و هم همبستگی ملی را تقویت کند.
اما شکوه این اقدام در تداوم آن است. نصیریان نه در یک گفتوگوی گذرا، که در سراسر عمر هنری خود، وفاداری به میهن را با نقشآفرینیهایش درآمیخته است. او ثابت کرد که عشق به ایران، تنها یک شعار نیست، بلکه خونرگی است که در رگهای آثار جاویدانش جریان دارد. این پیوند ناگسستنی، میراثی است که برای هنرمندان فردا به امانت میگذارد.
در واقع، نصیریان با این اقدام، پرچم «استقلال فرهنگی» را برافراشت. او ثابت کرد که هنر متعالی ایرانی، نیازی به تأیید جریانهای مسلط جهانی ندارد و میتواند بر پایه اخلاق و عشق به میهن بایستد. این پیام، بهویژه در شرایط کنونی، نور امیدی است برای هنرمندانی که اصالت خود را در گرو پیوند با هویت بومی میدانند.
استاد علی نصیریان با این ایستادگی، نه فقط یک هنرمند، که یک «معلّم اخلاق» و یک «الگوی میهندوستی» است. او به ما میآموزد که بزرگترین نقشآفرینی یک هنرمند، در صحنه واقعی زندگی و با انتخاب وفاداری به خاک و فرهنگ سرزمین مادری است. یاد و راه او ماندگار باد.
