دعای روز ششم
«اللَّهُمَّ لاَ تَخْذُلْنِی فِیهِ لِتَعَرُّضِ مَعْصِیَتِکَ وَ لاَ تَضْرِبْنِی بِسِیَاطِ نَقِمَتِکَ وَ زَحْزِحْنِی فِیهِ مِنْ مُوجِبَاتِ سَخَطِکَ بِمَنِّکَ وَ أَیَادِیکَ یَا مُنْتَهَی رَغْبَةِ الرَّاغِبِینَ»
ترجمه: خدایا! مرا در این ماه به خاطر نزدیک شدن به نافرمانیات خوار و ذلیل مکن و با تازیانههای انتقامت عذاب منما، و از موجبات خشمت دورم بدار، به حق فضل و نعمتهای بیشمارت، ای نهایتِ آرزوی مشتاقان!
گناه؛ ریشه خواری و ذلت
آیتالله مجتهدی تهرانی (ره) در شرح فراز ابتدایی دعا تأکید میکنند که گناه، انسان را خوار و ذلیل میکند، هرچند دارای تحصیلات عالیه یا ثروت فراوان باشد. عزت حقیقی در سایه تقوا به دست میآید. خداوند در قرآن وعده داده است: «به زودی خدای رحمان برای مؤمنان و نیکوکاران محبتی [در دلها] قرار میدهد.» این محبت سرمایهای است که با هیچ ثروتی قابل مقایسه نیست.
تازیانههای عذاب در کمین است
«وَ لاَ تَضْرِبْنِی بِسِیَاطِ نَقِمَتِکَ»؛ خدایا مرا با تازیانههای عذابت مجازات مکن. آیتالله مجتهدی با نگاهی عمیق به پدیدههای طبیعی، سیلها و زلزلهها را صرفاً قهر طبیعت نمیدانند، بلکه همه ذرات عالم را لشکریان حق معرفی میکنند که گاه برای امتحان و گاه برای عذاب به فرمان خدا به حرکت درمیآیند.
موجبات خشم الهی و مسئولیت سنگین عالم
«وَ زَحْزِحْنِی فِیهِ مِنْ مُوجِبَاتِ سَخَطِکَ»؛ خدایا مرا از عواملی که خشم تو را برمیانگیزد دور بدار. در روایات آمده است که گاهی برخی گناهان، خداوند را به غضب میآورد، آنچنان که قسم میخورد فرد گناهکار را نخواهد بخشید.
هشدار جدیتر آنکه خداوند هفتاد گناه جاهل را میبخشد، اما هنوز یک گناه عالم را نبخشیده است. مسئولیت کسانی که میدانند، سنگینتر است. اگر عالمی به گناه آلوده شود، عقوبتش چندین برابر است.
توبه واقعی و بازگشت به سوی خدا
در ادامه شرح این دعا، آیتالله مجتهدی به اهمیت استغفار واقعی اشاره میکنند. استغفار تنها گفتن «اَسْتَغْفِرُالله» نیست. توبه واقعی شرایطی دارد:
– اگر حقوق مردم بر گردن ماست، باید صاحبان آن را راضی کنیم
– اگر بدن از مال حرام فربه شده، باید با روزه و کم خوردن، آن گوشتهای حرام را آب کنیم
– اگر شبزندهداریهایمان در مجالس گناه بوده، باید با شبزندهداری در عبادت، گذشته را جبران کنیم
– توبه وقتی کامل است که یادآوری گناه نیز برایمان لذتبخش نباشد
چهار اثر شگفتانگیز استغفار
ایشان با استناد به روایات، چهار اثر مهم برای استغفار برمیشمارند:
- 1. گشایش غم و اندوه: گاهی بیدلیل دلتنگ میشویم. استغفار، این غبار غم را از دل میزداید.
- 2. ایجاد امنیت: در برابر تهدیدها و ناامنیها، استغفار پناهگاه مطمئنی است. آیتالله مجتهدی با طنز خاص خود میگویند: «آمریکا هم هیچ غلطی نمیتواند بکند!»
- 3. نجات از تنگناها: اگر در زندگی به بنبست رسیدهاید، اگر مشکل مسکن دارید، اگر گرفتاریهای مالی شما را درمانده کرده، استغفار کنید. خدا به دل کسی میاندازد تا مشکل شما را حل کند.
- 4. افزایش روزی: روزی تنها پول و ثروت نیست. همسر خوب، همبحث خوب، همسفر خوب و رفیق شایسته نیز از مصادیق رزق الهی هستند که با استغفار نصیب انسان میشود.
در آغوش رحمت بیکران
در پایان دعا، به خداوند عرضه میداریم: «بِمَنِّکَ وَ أَیَادِیکَ»؛ به حق احسان و نعمتهای بیشماری که به ما عطا کردهای، ما را از خشم خود دور بدار. «یَا مُنْتَهَی رَغْبَةِ الرَّاغِبِینَ»؛ ای نهایت آرزوی مشتاقان!
در روایت است که رحمت خداوند صد جزو دارد و تنها یک جزو آن در میان تمام مخلوقات توزیع شده که مهر پدر و مادر نیز بخشی از آن است. نود و نه جزو دیگر نزد خداوند باقی مانده است. این یعنی وسعت رحمت الهی فراتر از تصور ماست.
اگر یک قدم به سوی خدا برداریم، خداوند دوان دوان به سوی ما میآید. «وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا». ماه رمضان، فرصت طلایی برای پیمودن این مسیر است.
