دعای روز دهم
«اللهمّ اجْعلنی فیهِ من المُتوکّلین علیکَ واجْعلنی فیهِ من الفائِزینَ لَدَیْکَ واجْعلنی فیهِ من المُقَرّبینَ الیکَ بإحْسانِکَ یاغایَةَ الطّالِبین»
ترجمه: خدایا، مرا در این ماه از توکلکنندگان بر خودت قرار ده و مرا از رستگاران نزد خود و از مقرّبان درگاهت بگردان، به احسان خودت ای نهایت همت جویندگان.
یاری خواستن برای توکل
آیتالله مجتهدی تهرانی (ره) در شرح این فراز از دعا میفرمایند: انسان اگر بخواهد چشمش به دست این و آن نباشد و در برابر مشکلات زندگی احساس ضعف و ناتوانی نکند، باید اهل توکل باشد. توکل به معنای دست کشیدن از تلاش نیست، بلکه یعنی در عین به کارگیری تواناییهای خود، نتیجه کار را از خدا بدانی و به او اعتماد کنی. برای درک عمیقتر ارزش توکل، به روایتی از امام حسین (ع) اشاره میکنند: مردی عرب که گرفتار بدهکاری سنگینی شده بود، خدمت حضرت رسید و عرض کرد: برای رفع مشکل خود به دنبال انسان کریمی گشتم و اکنون به شما پناه آوردهام. امام (ع) برای ارتقای معرفت او و نیز پاداش دادن به اندازه فهمش، سه پرسش مطرح کردند. پرسش آخر این بود: «نجات از مهالک و سختیها به چیست؟» آن مرد عرب که از تواضع و معرفت برخوردار بود، پاسخ داد: «به توکل بر خدا». حضرت از این پاسخ خشنود شدند و نه تنها تمام قرض او را پرداختند، بلکه انگشتر مبارک خود را نیز به او بخشیدند. آری، توکل کلید گشایش بسیاری از بستهها و راه رسیدن به آرامش دل است.
دوری از لغزشها
«وَ اجْعَلْنِی فِیهِ مِنَ الْفَائِزِینَ لَدَیْکَ»؛ خدایا مرا در این ماه از رستگاران درگاهت قرار بده. استاد اخلاق تأکید میکنند که رستگاری واقعی، دوری از شقاوت و نجات از آتش جهنم است. باید چنان زندگی کنیم که در قیامت اهل بهشت باشیم. در ادامه حدیث امام حسین (ع) نیز پرسیده شد: «اگر این صفات نیک در کسی نباشد، حال او چگونه است؟» عرب پاسخ داد: باید آتشی از آسمان نازل شود و او را از بین ببرد؛ عالمی که حلم و بردباری ندارد، ثروتمندی که بذل و بخشش نمیکند، و فقیری که صبر پیشه نمیسازد.
ذکر دائم؛ ذکر حضور قلب
«وَ اجْعَلْنِی فِیهِ مِنَ الْمُقَرَّبِینَ إِلَیْکَ»؛ خدایا مرا از مقربان درگاهت قرار بده. آیتالله مجتهدی با بیانی پدرانه و نگران سرنوشت معنوی مخاطبان، هشدار میدهند: خدا نکند طوری زندگی کنیم که خداوند متعال به ما بگوید «تو بنده من نیستی» و ما را از درگاه ربوبی خود دور کند. گاهی پدری از سر خشم و ناامیدی به فرزند ناصالح خود میگوید برو تو دیگر فرزند من نیستی؛ خداوند نیز با بندهای که غرق در معصیت و غفلت شده است، چنین رفتاری خواهد داشت. پس باید کوشید تا با اطاعت و بندگی، خود را در زمره مقربان قرار دهیم.
توفیق الهی
«بِإِحْسَانِکَ یَا غَایَةَ الطَّالِبِین»؛ به احسان خودت ای نهایت همت جویندگان. برای تشخیص استجابت دعا، راهی ساده و عارفانه بیان میکنند: به دلت مراجعه کن. اگر در گوشه دلت به غیر خدا نیز امید داری و توقع گشایش از جانب بندگان داری، بدان که دعایت مستجاب نمیشود؛ اما اگر از همه جا ناامید شدی و تنها دست به دامن لطف الهی زدی و او را یگانه پناه خود دیدی، بدان که دعایت مستجاب شده است. در حدیث قدسی آمده: «به عزت و جلالم سوگند، امید کسی را که به غیر من امید بندد، قطع میکنم.»
